Ajax wint de halve finale van de Conference League play-offs met 2-0 van FC Groningen en staat nog één horde verwijderd van de tweede voorronde van de Conference League. Maar het feit dat de Amsterdammers überhaupt play-offs moeten spelen, roept een interessante vraag op: wanneer was de laatste keer dat Ajax géén Europees voetbal speelde? Het antwoord gaat verder terug dan de meeste fans denken.
De huidige situatie: Ajax in de play-offs
Het seizoen 2025/26 is voor Ajax een van de meest teleurstellende in lange tijd. De recordkampioen van Nederland hoopte zich rechtstreeks te plaatsen voor Europees voetbal, maar liet die kans liggen in de slotfase van de Eredivisie. Op de laatste speeldag had Ajax genoeg aan een minimale overwinning in Heerenveen, maar het doelpuntloze gelijkspel veroordeelde de Amsterdammers tot de nacompetitie om Europees voetbal.
Ajax speelde de halve finale niet in de eigen Johan Cruijff ArenA maar in het Kras Stadion van FC Volendam, vanwege geplande concerten in Amsterdam. Dat maakte de situatie er symbolisch niet beter op — de meest succesvolle Europese club van Nederland, uitwijkend naar het stadion van een tweede divisieclub voor een play-off om de kleinste Europese competitie.
Ajax herpakte zich echter en won vrij eenvoudig met 2-0 van FC Groningen. Mika Godts gaf een assist voor het openingsdoelpunt van Davy Klaassen, waarmee Godts zijn vijftiende assist van het seizoen noteerde — een totaal dat voor het laatste door Hakim Ziyech en Dušan Tadić werd gehaald.
Aanvoerder Davy Klaassen besefte na afloop hoe belangrijk dit was: de Conference League is nog het hoogst haalbare, maar daar moet voor hem alles voor wijken.
De finale van de play-offs wacht — en daarmee ook het antwoord op de vraag of Ajax volgend seizoen überhaupt Europees voetbal speelt.
De laatste keer dat Ajax géén Europees voetbal speelde: seizoen 1990/91
De meest recente keer dat Ajax afwezig was op het Europese toneel, dateert van het seizoen 1990/91. Maar het was geen gevolg van slechte prestaties in de Eredivisie.
In september 1989 speelde Ajax in de UEFA Cup tegen het Oostenrijkse Austria Wien. Tijdens die wedstrijd werd een ijzeren staaf vanuit de tribunes gegooid, die de Oostenrijkse doelman Franz Wohlfahrt raakte. Het incident — later beroemd geworden als het 'staafincident' — leidde tot zware consequenties. UEFA legde Ajax een schorsing op: een jaar uitsluiting van Europese clubcompetities.
Het gevolg was dat Ajax het seizoen 1990/91 buiten Europa moest doorbrengen, ondanks het feit dat hun prestaties in de Eredivisie hen normaal gesproken hadden gekwalificeerd. De schorsing, niet de sportieve rangschikking, was de reden van afwezigheid.
De laatste keer om sportieve redenen: seizoen 1964/65
Wie op zoek gaat naar de laatste keer dat Ajax om puur sportieve redenen geen Europees voetbal speelde, moet de klok terugdraaien naar meer dan zestig jaar geleden.
In het seizoen 1964/65 kende Ajax een uiterst teleurstellende Eredivisie-campagne. De Amsterdammers eindigden op een treurige dertiende plaats — ver verwijderd van de Europese plaatsen. Dat resultaat betekende dat Ajax het seizoen 1965/66 moest beginnen zonder enige Europese activiteit.
Ter illustratie van hoe lang dat geleden is: Johan Cruijff was in 1964/65 pas zeventien jaar en stond aan het begin van zijn carrière bij de club. Het Ajax van de iconische jaren zeventig — drie opeenvolgende Europacup I-titels (1971, 1972, 1973) — moest nog worden opgebouwd.
Een historisch perspectief: Ajax en Europa
De continuïteit van Ajax in het Europese voetbal is bijna ongekend. Meer dan zes decennia lang — met uitzondering van één jaar door een schorsing — speelde de club altijd in een van de Europese clubcompetities. Dat zegt iets over de dominante positie die Ajax jarenlang innam in het Nederlandse en Europese voetbal.
De indrukwekkendste periodes:
- 1966–1973: De gouden jaren. Europacup II-winst in 1967, drie opeenvolgende Europacup I-titels (1971, 1972, 1973)
- 1986–1996: Nieuwe Europese hoogtepunten met de UEFA Cup-winst (1992) en de Champions League-triomf (1995)
- 2018/19: De legendarische Champions League-halve finale-campagne met Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt en Dusan Tadic
- Nu: Strijd om een plek in de kleinste Europese competitie via de play-offs
Het contrast is groot.
Hoe is Ajax hier terechtgekomen?
Het huidige seizoen kent een verklaring die verder gaat dan alleen dit jaar. Ajax verkeert al enkele seizoenen in een transitieperiode na een turbulente periode vol wisselende coaches, financiële druk en een grotendeels vernieuwde selectie.
Het seizoen van Ajax kende sowieso grillige fases. Soms oogde de ploeg dominant en aanvallend sterk, maar te vaak ontbrak controle in wedstrijden waarin het echt moest gebeuren. Zeker tegen compact spelende tegenstanders liep Ajax regelmatig vast.
Ajax had zich een hoop ellende kunnen besparen door op de laatste speeldag van Heerenveen te winnen. Door de ruime nederlaag van FC Twente bij PSV (5-1) hadden de Amsterdammers genoeg aan een minimale overwinning, maar ook dit duel draaide uit op een teleurstelling.
Trainer Óscar García zit zelf ook in een lastige positie. Wout Weghorst is daarin een opvallende factor geworden. De spits brengt directheid, agressie en aanwezigheid in het strafschopgebied, juist in wedstrijden waarin Ajax veel moet forceren.
Wat staat er op het spel in de finale van de play-offs?
De winnaar van de play-offs plaatst zich voor de tweede voorronde van de Conference League. Voor Ajax is dit het absolute minimum. Geen Europees voetbal zou betekenen: geen extra inkomsten uit Europese wedstrijden, minder aantrekkingskracht voor nieuwe spelers en een verder dalend imago op de transfermarkt.
Ajax kan de Conference League niet voor lief nemen. Hoe pijnlijk het ook voelt voor een club die gewend is aan de Champions League — de Conference League is nu de realiteit.
In de andere halve finale speelde FC Utrecht tegen SC Heerenveen. De winnaar is de tegenstander van Ajax in de finale van de play-offs.
Conclusie: het mag niet weer 1964 worden
De vraag "wanneer speelde Ajax voor het laatst geen Europees voetbal?" heeft twee antwoorden:
- Sportief gezien: seizoen 1964/65, meer dan zestig jaar geleden
- In totaal (inclusief schorsing): seizoen 1990/91, door het 'staafincident' met Austria Wien
Beide momenten liggen ver genoeg in het verleden om aan te geven hoe uitzonderlijk het zou zijn als Ajax dit seizoen geen Europees voetbal veiligstelt. Toch is het nog niet zeker. De play-offs zijn één wedstrijd per ronde, en in voetbal kan alles gebeuren.
Voor de club, de supporters en de financiën: het mag niet opnieuw 1964 worden.
Volg bet-experts.nl voor het laatste nieuws en de beste wedtips rondom Ajax en de Nederlandse play-offs voor Europees voetbal.
.avif)
